قهوه و چای نوشیدنیای بسیار مفیدی هستن. بیشترِ شکلای مختلف چای و قهوه کافئین دارن. کافئین ماده ایه که موجب خوش خُلقی، افزایش سوخت وساز بدن و بهبود کارکرد ذهنی و جسمی می شه. مصرف کم و متوسط کافئین واسه بیشتر افراد بی ضرره، ولی مقادیر بالای اون می تونه مشکلات جانبی بد و خطرناکی داشته باشه. طبق تحقیقات، ژناتون اثر زیادی در آستانه ی تحمل تون نسبت به کافئین داره. بعضی می تونن بدون بروز مشکلات جانبی، نسبت به بقیه کافئین بیشتری مصرف کنن. افرادی که به مصرف کافئین عادت ندارن، ممکنه در اثر مصرف مقادیر متوسط کافئین هم مشکلات جانبی اونو تجربه کنن. با این مطلب همراه شید تا با مشکلات جانبی مصرف زیاد کافئین و مضرات قهوه بیشتر آشنا شید.

 

مشکلات جانبی مصرف زیاد کافئین

۱. اضطراب

کافئین رو به خاطر توانایی اش در افزایش هوشیاری می شناسن. «آدنوزین» ماده ای شیمیایی در مغزه که باعث می شه احساس خستگی کنین. کافئین از اثرات آدنوزین جلوگیری می کنه. کافئین موجب افزایش ترشح «آدرنالین» می شه. آدرنالین از هورمونای جنگ و گریزه که موجب افزایش سطح انرژی می شه.

مصرف بیش ازحدِ کافئین می تونه موجب اضطراب و عصبانیت شه. طبق فهرست راهنمای تشخیصی و آماری مشکلات روانی که انجمن روان پزشکی آمریکا اونو منتشر کرده، اضطراب به دلیل کافئین یکی از ۴ سندروم «نشانگان» مربوط به مصرف کافئینه.

مصرف زیاد (مقدار ۱۰۰۰ میلی گرم یا بیشتر) کافئین در روز می تونه موجب بروز عصبانیت، اضطراب یا علائم مثل در بیشتر افراد شه. البته در افرادی که به کافئین حساس ترن، مصرف مقادیر کمتر کافئین هم می تونه موجب بروز این علائم شه.

مضرات قهوه و نوشیدنی های کافئین دار واسه سلامتی  آموزشی

حتی مصرف مقادیر تقریبا کم کافئین در بازه ی زمانی کوتاه می تونه موجب افزایش سطح استرس و افزایش ضربان قلب شه. در مطالعه ای که پس روی ۲۵ مرد سالم انجام گرفت، مشاهده شد گروهی که تقریبا ۳۰۰ میلی گرم کافئین مصرف می کنن، دو برابرِ کسائی که به اونا دارونما (چیزی مثل به دارو ولی بدون اثر واقعی) داده می شه، استرس رو تجربه می کنن.

جالب توجه که میزان استرس در بین مصرف کنندگان منظم و غیرمنظم کافئین به یک اندازه زیاد شد. این موضوع نشون می ده عادت به مصرف کافئین در اثر اون بر استرس ربطی نداره. البته اینا، نتایج ساده هستن و به تحقیقات بیشتری نیازه.

مقدار کافئین موجود در قهوه بسیار متغیره. مثلا یک قهوه ی بزرگ (grande) استارباکس شامل تقریبا ۳۳۰ میلی گرم کافئینه. اگه در اثر مصرف کافئین احساس عصبانیت یا نگرانی به شما دست می ده، بهتره مصرف کافئین تون رو کم کنین.

۲. بی خوابی

توانایی کافئین در بیدار نگه داشتن افراد یکی از باارزش ترین ویژگیای اینه. ازسوی دیگر مصرف زیاد کافئین می تونه مانعی بر سر خواب باکیفیت باشه. تحقیقات نشون میدن مصرف زیاد کافئین موجب می شه فرد دیرتر به خواب برود. کافئین می تونه مدت زمان خوابیدن رو به ویژه در افراد سن بالا کاهش بده. درمقابل به نظر نمی رسه مصرف مقادیر کم و متوسط کافئین بر میزان خواب افراد خوش خواب و کسائی که بی خوابی دارن، اثر زیادی داشته باشه. اگه شما مقدار کافئین مصرفی تون رو دست کم بگیرین، شاید متوجه اثر منفی ای که می تونه بر خواب تون داشته باشه، نشید.

با اینکه غلظت کافئین در چای و قهوه بیشتره، ولی در بعضی نوشابها، کاکائو، نوشابهای انرژی زا و بعضی داروها هم کافئین پیدا می شه. مثلا یکی از شکلای مختلف نوشابهای انرژی زا (انرژی شات) برابر ۳۵۰ میلی گرم کافئین داره. درحالی که بعضی از نوشیدنیای انرژی زا ممکنه شامل ۵۰۰ میلی گرم کافئین در یک قوطی باشن.

اثر کافئین بر خواب به ژنای افراد و بقیه عوامل بستگی داره. مصرف کافئین در ساعات پایانی روز می تونه مشکل بیشتری در روند خواب بسازه، چون ازبین رفتن اثر کافئین در بدن ساعتا طول می کشه.

تحقیقات نشون میدن که کافئین به طور متوسط ۵ ساعت در جریان خون تون باقی می مونه. ولی بسته به افراد مختلف این زمان ممکنه بین ۱٫۵ تا ۹ ساعت به طول بینجامد. در یک مطالعه اثر زمان مصرف کافئین بر خواب روی ۱۲ شرکت کننده بررسی شد. محققان اونا رو به ۳ گروه تقسیم کردن و ۴۰۰ میلی گرم کافئین رو ۶ ساعت قبل از خواب به یه گروه و به گروه دوم ۳ ساعت قبل از خواب و گروه دیگر دقیقا قبل از خواب دادن.

درنتیجه مشاهده شد هر ۳ گروه دیرتر به خواب می رن و مدت زمان بیداری اونا در شب به طور زیادی زیاد شد. این مطالعه نشون می ده واسه جلوگیری از اثر کافئین بر خواب جدا از اینکه مقدار کافئین، زمان مصرف اونم اثر زیادی داره.

۳. مشکلات گوارشی

مضرات قهوه و نوشیدنی های کافئین دار واسه سلامتی  آموزشی

مصرف یک فنجون قهوه در اول صبح می تونه به حرکات روده ای کمک کنه. خاصیت ضدیبوست قهوه موجب آزادشدن هورمون «گاسترین» می شه. این هورمون به وسیله معده ترشح می شه و فعالیت روده ی بزرگ رو افزایش می ده. قهوهای بدون کافئین هم می تونن موجب همین واکنش در بدن شن.

البته کافئین به تنهایی می تونه با افزایش انقباضات و حرکات روده ای به حرکت راحت تر غذا در دستگاه گوارشی کمک کنه. با توجه به این اثرات جای تعجب نداره که مصرف زیاد کافئین موجب شل شدن مدفوع و اسهال فرد شه.

واسه چند سال گروهی بر این باور بودن که مصرف قهوه می تونه باعث زخمای گوارشی شه، ولی مطالعه ای که روی بیشتر از ۸۰۰۰ نفر انجام گرفت، ارتباطی رو بین این دو نشون نمی ده.

بعضی تحقیقات نشون میدن مصرف نوشیدنیای شامل کافئین می تونه مریضی بازگشت اسید به مری رو در بعضی افراد زیاد کنه. به نظر می رسه قهوه حتی بیشتر موجب بروز این پدیده شه. در یک مطالعه کوچیک به ۵ فرد آب کافئین دار داده شد و مشاهده شد عضلاتی که باعث می شن محتوای معده به طرف گلو حرکت نکنه، به حالت استراحت در اومد و درنتیجه فرد ترش می کنه. ترش کردن نشونه ای از مریضی بازگشت اسید به مریه.

باتوجه به اثرات دهن باز کن قهوه بر کارکرد گوارشی، شاید بهتر باشه میزان مصرف قهوه رو کم کنین یا به جای اون، چای بخورین تا این مشکلات کافئین رو تجربه نکنین.

۴. تخریب عضلات

رابدومیولیز مریضی بسیار خطرناکیه که در اون رشته های عضلات تخریب و وارد جریان خون می شه و موجب مشکلای کلیوی و بقیه مشکلات می شه. تروما، عفونت، سوء مصرف دارویی، کشیدگی عضلات و نیش مارهای سمی و بعضی حشرات از شایع ترین علل بروز رابدومیولیز هستن.

جدا از اینکه اینا، گزارشایی هست که مصرف زیاد کافئین می تونه باعث بروز رابدومیولیز شه. البته این موارد بسیار نادر هستن. در یک مورد زنی پس از مصرف ۱ لیتر قهوه که شامل حدودا ۵۶۵ میلی گرم کافئین بود، عوارضی مثل حالت تهوع، استفراغ و تیرگی ادرار رو تجربه کرد. خوشبختانه اون پس از درمان با داروها و مصرف مایعات بهبود پیدا. البته واسه اتفاق احتمالی این پدیده فردی که عادت به مصرف کافئین نداره یا بهش بسیار حساسه، باید در زمان کوتاهی مقدار خیلی زیادی کافئین مصرف کنه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مزایده چیه؛ آشنایی با نحوه اجرا و کاربردهای اون "

واسه کاهش خطر رابدومیولیز بهتره که مصرف کافئین تون رو به ۲۵۰ میلی گرم در روز محدود کنین. مگه اینکه به مصرف مقادیر بیشتر عادت داشته باشین.

۵. اعتیاد

باوجود تموم خواص کافئین واسه سلامتی نمیشه منکر شد که مصرف اون می تونه به عادتی اعتیادگونه تبدیل شه. یک مطالعه نشون می ده کافئین به همون روش کوکائین و آمفتامین بر بعضی مواد شیمیایی مغز اثر می ذاره. البته اعتیاد به کافئین با اعتیاد به این مواد مخدر متفاوته. بااین حال مصرف زیاد کافئین می تونه موجب وابستگی روانی و جسمی در فرد شه.

در مطالعه ای که روی ۱۶ نفر انجام شد، گروهی عادت به مصرف مقدار بالای کافئین داشتن، گروه دوم عادت به مصرف متوسط کافئین داشتن و گروه دیگر اصلا کافئین مصرف نمی کردن. پس از یک شب مصرف نکردن کافئین از افراد آزمون تداعی کلمات گرفته شد. افرادی که عادت به مصرف زیاد کافئین داشتن، هنگام شنیدن کلمات مربوط به کافئین تحت اثر قرار می گرفتن و خیلی هوس مصرف کافئین کردن.

تناوب مصرف کافئین در وابستگی بهش نقش مهمی داره. در یک مطالعه دیگر ۲۱۳ نفر که کافئین مصرف می کردن، پس از ۱۶ ساعت مصرف نکردن کافئین سوال نامه ای رو پُر کردن. افرادی که هر روز عادت به مصرف کافئین داشتن، نسبت به کسائی که عادت به مصرف هرروزه ی کافئین نداشتن، بیشتر دچار سردرد، خستگی، تعریق، حساسیت و بی قراری شدن.

با اینکه به نظر نمی رسه کافئین موجب اعتیاد واقعی شه، ولی زمانی که به طور منظم مقدار زیادی قهوه یا نوشیدنیای کافئین دار استفاده کنین، احتمال زیادی هست که به اثرات اون وابسته بشین.

۶. فشار خون بالا

مضرات قهوه و نوشیدنی های کافئین دار واسه سلامتی  آموزشی

کلا به نظر نمی رسه کافئین خطر مریضیای قلبی یا سکتهای مغزی رو در بیشتر افراد زیاد کنه، ولی طبق چندین مطالعه، کافئین با خاصیت تحریک کنندگی بر دستگاه عصبی موجب بالا رفتن فشار خون می شه.

افزایش فشار خون از عواملیه که خطر حملات قلبی و سکته مغزی رو افزایش می ده. چون کم کم به سرخرگا آسیب می زنه و جریان خون به قلب و مغز رو با محدود کردن روبه رو می کنه. خوشبختانه اثر کافئین بر فشار خون موقتیه. ولی به نظر می رسه بیشترین اثر کافئین بر فشار خون شامل حال کسائی می شه که به مصرف اون عادت ندارن.

مصرف زیاد کافئین فشار خون افراد سالم رو در طول تمرینات ورزشی افزایش می ده. افرادی که فشار خون تقریبا بالایی دارن هم در اثر مصرف زیاد کافئین، دچار افزایش فشار خون می شن.

پس توجه به مقدار و زمان مصرف کافئین بسیار مهمه؛ به ویژه اگه هم حالا هم فشار خون بالایی داره.

۷. افزایش ضربان قلب

اثرات تحریک کنندگی مصرف زیاد کافئین می تونه موجب شه ضربان قلب تون زیاد شه. مصرف زیاد کافئین می تونه موجب تغییراتی در ریتم ضربان قلب شه و مشکلی به نام «فیبریلاسیون دهلیزی» رو در فرد بسازه. این مشکل بیشتر در افراد جوونی گزارش شده که نوشابهای انرژی زایی مصرف می کنن که شامل مقدار خیلی زیادی کافئین هستن.

در یک مورد زنی که با قصد خودکشی مقدار بسیار خیلی از پودر و قرص کافئین مصرف کرد، دچار افزایش بسیار شدید ضربان قلب، مشکل کلیوی و بقیه مشکلات جدی شد. بااین حال به نظر نمی رسه این اتفاق در همه افراد روی بده. بعضی افرادی که مشکلات قلبی دارن هم ممکنه مقادیر بالای کافئین رو بدون هیچ گونه عوارضی تحمل کنن.

در یک مطالعه کنترل شده ۵۱ مریض گرفتار به مشکل قلبی در مدت ۵ ساعت، هر ساعت ۱۰۰ میلی گرم کافئین مصرف کردن، اما ضربان قلب و ریتم اون در اونا طبیعی موند.

صرف نظر از نتایج تحقیقات مختلف اگه در اثر نوشیدن نوشیدنیای کافئین دار تغییراتی در ضربان قلب تون و ریتم اون مشاهده کردین، مصرف کافئین خود رو کم کنین.

۸. خستگی

مضرات قهوه و نوشیدنی های کافئین دار واسه سلامتی  آموزشی

قهوه، چای و نوشیدنیای کافئینی می تونن سطح انرژی فرد رو زیاد کنن. البته کافئین با خروج از گردش خون و ایجاد خستگی دوباره، نقشی مخالف انرژی زایی داره.

واسه بهره مندی از خاصیت انرژی زایی کافئین و جلوگیری از بازگشت خستگی بهتره به جای مصرف کافئین در مقادیر بالا، کافئین رو در مقدار متوسط استفاده کنین.

۹. تکرر ادرار و بی اختیاری ادرار اورژانسی

افزایش ادرار از مشکلات عادی مصرف زیاد کافئینه. چون این ماده خاصیت تحریک کنندگی بر مثانه داره. شاید متوجه شدین زمانی که بیشتر از مقدار طبیعی قهوه یا چای می خورین، بیشتر ادرار می کنین.

بیشتر تحقیقات در مورد ی اثر کافئین روی تکرر ادرار روی افراد سن بالا، افرادی که مثانه ی خیلی فعالی دارن یا افرادی که دچار هستن، انجام شده.

در یک مطالعه به ۱۲ فرد جوون و میانسال با مثانه ی فوق العاده فعال روزانه ۴٫۵ میلی گرم کافئین به ازای هر کیلوگرم وزن شون داده شد و مشاهده شد تکرر ادرار و بی اختیاری ادرار اورژانسی (دفع یهویی، لازم و غیرارادی ادرار) در این افراد به طور زیادی زیاد شد. این مقدار واسه فردی با وزن ۵۸ کیلوگرم برابر ۳۰۰ میلی گرم کافئین در روزه. علاوه براین، مصرف زیاد کافئین ممکنه احتمال بی اختیاری ادرار رو در افراد با مثانه ی سالم زیاد کنه.

در یک مطالعه بزرگ اثر مصرف زیاد کافئین روی ۶۵۰ هزار زن که مشکل بی اختیاری ادرار نداشتن، بررسی شد. در بین اونا افرادی که روزانه ۴۵۰ میلی گرم کافئین مصرف کرده بودن، خیلی بیشتر از کسائی که روزانه ۱۵۰ میلی گرم کافئین مصرف کردن، درمعرض بی اختیاری ادرار قرار گرفتن.

اگه مقدار زیادی نوشیدنی کافئینی مصرف می کنین و احساس می کنین بیش ازحد طبیعی ادرار می کنین، بد نیس که مصرف کافئین تون رو کم کنین تا ببینین تأثیری روی ادرارتان داره یا نه.

فراموش نکنین مصرف مقدار کم تا متوسط کافئین می تونه واسه سلامتی مفید باشه. از طرف دیگه مصرف مقدار زیاد کافئین می تونه مشکلات جانبی ای بسازه که زندگی فرد رو با مشکل همراه کنه و باعث مشکلات جدی ای واسه سلامتی فرد شه. البته واکنش بدن افراد مختلف نسبت به کافئین بسیار متفاوته. مشکلات مصرف زیاد کافئین خوب نشون می ده هرچیزی زیادش خوب نیس. وضعیت خواب، سطح انرژی و بقیه عوامل مربوط به کافئین رو در خودتون آزمایش کنین. درصورتی که با مشکل روبرو شدید، مصرف کافئین تون رو کم کنین.



دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید